domingo 21 agosto 2016

MORRE JOSÉ RAMÓN ARTECHE, O ÚLTIMO "MÍSTER" RACINGUISTA

José Ramón Arteche faleceu hoxe aos 63 anos.
Non me resulta nada doado escribir sobre José Ramón Arteche Pena tras coñecer o seu falecemento. A noticia saltou hoxe mesmo en Ferrol e o racinguismo, como cada vez que acontecen tristes feitos como este, está compunxido. Tiven a sorte de velo xogar, obviamente adestrar, e tamén falar con el. Venme á memoria agora a época na que uns tolos faciamos os domingos pola noite aquel programa de radio racinguista chamado O Derby en Radio Fene. E sempre lembrarei o "post-partido" dun deses domingos nunha cafetería existente fronte ao concello fenés, no que o de Canido nos falaba do divino e do humano das cousas do fútbol. Inesquecíbel.
Foise o noso último adestrador da "antiga escola", aquela que, sen edulcorantes mediáticos nin outras grilandas, dirixía aos equipos coa paixón da razón e a cordura do corazón. Aquela "escola" na que os técnicos imprimían autoridade e se lles falaba de "vostede", na que había xerarquías e cada quen sabía o seu rol para ben de todos, na que se traballaba non duro senón moi duro e en condicións infinitamente precarias case sempre. Arteche defendeu o noso escudo e a nosa causa, xa fose xogando ou adestrando, con ardoroso convencemento, con fidelidade ao seu criterio e estilo, sen deixarse influír ou mangonear por ninguén. Sen vanidades. Sen postureos. Enleándose naquela trepidante FA2 de 1998/99 na que acabou definido en Cartaxena como "inimigo público nº 1". Berrando até acabar afónico en tantos partidos no vello Manuel Rivera ou n`A Malata, xa fose nas catacumbas da rudimentaria Terceira División dos anos oitenta ou en envites máis felices. E chorando de felicidade merecida e infinita aquel 25 de xuño de 2000 co ascenso a Segunda ante a desaparecida Asociación Deportiva Ceuta (a das tristemente célebres xiringas e outras ruindades), no que se lembrou do seu pai -como tantos de nós o fixemos dos nosos aquela incríbel tarde-, e na celebración do cal bailou mesmo o movimiento sexy que tan de moda estaba daquela no mundiño musical que marcaban en España as radiofórmulas do ramo. Arteche convertíase aquel día no primeiro adestrador nacido en Ferrol que logrou ascender ao Racing á "división de prata". Foi un dos rostros humanos e deportivos reais da esencia máis pura do Racing de Ferrol. Entrañábel, auténtico, sinxelo, nobre, deixará unha pegada imposíbel de borrar na longa e rica historia do noso club e do noso fútbol.

Arteche co brazalete de capitán do Racing de Ferrol no partido ante o Real Madrid correspondente ao Concepción Arenal de 1977. O gardameta galego Miguel Ángel leva no seu brazo o dos merengues.

Fillo, como acabo de dicir, dun ex futbolista que actuara no cadro verde nas campañas 1949/50 e 1950/51, Ramón Arteche Fernández, José Ramón mamou afección polo fútbol e sentimento e compromiso racinguistas dende moi cedo, e co tempo até niveis comparábeis cos grandes mitos da nosa historia antiga (el xa forma parte deles), aquela na que abondaban os que xogaban mancados sen queixarse, os que perdoaban cartos ao club en momentos de extrema penuria para éste, os que vivían o Racing como a súa casa sufrindo de verdade coas derrotas e aguantando como homes os apupos que viñesen das bancadas logo dunha derrota. Futbolistas que xa non existen hoxe en día en ningures porque ese fútbol desapareceu para sempre.

Arteche celebrando o ascenso a Segunda de xuño de 2000 cos seus futbolistas nas duchas dos vestiarios d`A Malata. (foto: Carlos Carballeira)

José Ramón Arteche enchido de felicidade na apoteósica recepción no Concello de Ferrol polo retorno do Racing, 21 anos despois da súa última presenza, á Segunda División, verificado en xuño de 2000. No extremo esquerdo da imaxe vemos a Alberto Pérez Freire, o xogador con máis partidos oficiais disputados coa Verde. (foto: Carlos Carballeira).

Naceu Arteche no barrio ferrolán de Canido o 8 de novembro de 1952 e dende alí deu os seus primeiros pasos como futbolista. Cando viu a luz o club verde disputara seis meses antes unha promoción de ascenso á 1ª División e o seu pai acabara de marchar do equipo. Debutaba coa camiseta do entón Club Ferrol con 18 anos e 6 meses de idade da man de José Caeiro na derradeira xornada ligueira da temporada 1970/71 (na 2ª División) e foi no barrio de Usera, en Madrid, ante o Colonia Moscardó. Aquel día tamén se estreaba co primeiro equipo outro canteirán, Juan Carlos Rodríguez Teijo. Ese foi o primeiro contacto de Arteche coas alturas racinguistas. Pero dende a temporada 1972/73, recén descendido o equipo á "división de bronce", foi atopando acougo na nova xeración de futbolistas chamados a devolver ao Racing á categoría que lle correspondía. Falo de xente como Alfonso Castro, Pancho García, os irmáns Pepe e Manolo Collazo, Somaza, o arxentino Marcelo Iriso ou Nando, todos eles, e moitos máis, cos Bastida, Pepiño, o andaluz Crespillo, Arturo ou Francisco Rivera como referentes de veteranía.

Arteche flanqueado polo gardameta cambadés Millán e o dianteiro arxentino Marcelo Iriso.

Neste fragmento dunha foto do Racing en Pontevedra ollamos a Arteche coa súa habitual barba xunto a outros dos grandes e clásicos dos setenta, Garrido e o "capi" Otero. Abaixo Pepe Collazo e Nando.

Nun partido en Asturias vemos no centro desta imaxe a Arteche, con Argüeso e Corral nos seus flancos.

Arteche acabou facéndose, de xeito progresivo, un habitual nos onces debido á súa condición de medio centro defensivo (ás veces central) rochoso, combatente e entregado.
Oito temporadas defendeu a nosa camiseta, a súa camiseta, sete delas consecutivas. Disputou 185 partidos oficiais co Racing, marcando 8 goles. Exerceu a capitanía ante o Real Madrid no Concepción Arenal de 1977, viviu o ascenso á Segunda División de 1977/78 (non xogou en Avilés ante o Ensidesa aquel 30 de abril no que se consumaba o logro tras seis anos na "división de bronce") e acabou a súa etapa como futbolista verde en 1978/79, campaña na que se acabou descendendo á Segunda B logo de pasar polo banco da Estrada de Castela tres adestradores, José López, Jesús Moreno Manzaneque e o brasileiro Otto Bumbel. O destino quixo que fose o propio Arteche o que 21 anos máis tarde devolvese ao Racing á Segunda División.
Nos anos oitenta empezou a adestrar. Dirixía aos xuvenís do Racing cando a destitución de José Antonio Saro como técnico do primeiro plantel en xaneiro de 1984 (o cántabro levaba no banco do Manuel Rivera tres anos) supuxo a súa primeira oportunidade. Pero non puido evitar o descenso á Terceira División porque a esas alturas o equipo estaba máis que condenado.

José Ramón Arteche dirixiu ao Racing catro temporadas, dúas delas incompletas (nas que substituiu a técnicos cesados, Saro e Pérez García), cun total de 134 partidos oficiais, 129 deles ligueiros. (foto: Diario de Ferrol).
 
En 1986/87 tocoulle, outra volta, bailar coa máis fea. O Racing esmorecía deportiva e economicamente e o club, presidido por Ángel López Sueiro, deulle a responsabilidade de sacar ao equipo do pozo da Terceira División. "Todo foron problemas case dende o inicio", comentoume unha vez Arteche. Pero o técnico de Canido exprimiu canto puido o que o plantel daquela campaña atesouraba e nunca deixaba de lado a canteira. Xa falei moitas veces de como terminou aquela liga, salvada no derradeiro suspiro co gol de Javi Montero en Padrón para evitar meterse nunha humillante promoción de permanencia.
Arteche merecía unha terceira oportunidade. E o Racing recorreu a el como substituto de José Pérez García, destituído o 26 de decembro de 1998. O equipo verde levaba varios anos intentando o ascenso á Segunda División, disputando algunhas FA2, e por primeira vez na "era Silveira" un adestrador ferrolán ocuparía o sempre complicado banco do coliseo do rego Sardina. Con Arteche o Racing chegou á fase polo ascenso pero, finalmente, non puido ser. Había que esperar só un ano máis. O míster fixo xogar ao fútbol na temporada 1999/2000 a un plantel repleto de calidade, con homes como Jáuregui, Xavi Horcajada, Manel, Manu Miranda, Noguerol, Deus, Padín, Sanromán, Pablo..., deleitando á afección d´A Malata cada fin de semana cun fútbol combinativo, con pegada e chegada, con intensidade, con talento colectivo, con alma, até acabar na gloria da Segunda División tras superar na liguiña ao Barakaldo, ao Gandía e aos "amigos" ceutíes.
En plena euforia polo salto á Segunda División o de Canido non seguiu no club por disparidade de criterios co presidente Isidro Silveira, que optou por inaugurar un novo método para fichar adestradores con Luis César como primeiro ensaio. Foi unha cuestión de estilos e caracteres, como no Word da "suite" Microsoft Office. De personalidades e de liñas vermellas. Fiel, como sempre, ao seu estilo e ao seu carácter, Arteche foise d`A Malata como adoitan facelo os grandes, sen facer ruído, e iniciou un periplo por diferentes clubs que requiriron os seus servizos co aval no peto de ter ascendido ao Racing a unha Segunda, entón, de luxo, con Atlético de Madrid, Sevilla e Betis. O desaparecido C.D. Ourense, o C.D. Mensajero e o C.D. Calahorra, así como a S.D. O Val de Narón, tiveron a Arteche á fronte para completar carreira técnica até a súa retirada.

Arteche dándoo todo dende a banda aquela tarde do ascenso a Segunda do ano 2000. (foto: Jorge Meis)
 
Até sempre, Míster. E Aúpa Racing!



CAUDAL SECO EN MIERES

O Marcador Electrónico de FERROL É RACING.

Empezou a 41ª presenza do Racing de Ferrol na "división de bronce" da Liga española cun aburridísimo partido en Mieres ante o Caudal Deportivo que rexistrou un score inédito na historia dos oficiais entrámbolos cadros en terreo asturiano: cero a cero. Un marcador, o de onte sábado no céspede artificial do estadio Hermanos Antuña, que define moi ben o querer e non poder dos de Iván Ania e a ausencia de intensidade, ensamblaxe e outros conceptos dos de Míchel Alonso. Ao Racing sobráronlle o centro do campo e o ataque para despachar o envite con algún apuro e argumentos moi fráxiles. Xogado en familia, este 38º Caudal-Racing estivo marcado polas precaucións mutuas, polo medo a empezar o curso perdendo. Máis decidido o cadro mierense, viuse, porén, fútbol en obras na conca mineira.
O equipo asturiano, exercendo de local motivado por iniciar o seu regreso á Segunda B ante un "grande" da división, quixo a pelota dende o inicio, con máis ganas e intensidade que cabeza e acerto, ante un Racing descaradamente metido na cova. Os de Mieres propoñían e os ferroláns contemplaban. O centro do campo astur exhibiu posesión e capacidade creativa con Ríchard como referente e Annunziata como lugartenente. Pero foi a balón parado como se verificou o escasísimo menú habido ante a portería racinguista. No minuto 7, Óscar Pérez disparaba alto terminando un córner; e a dous do descanso Javi Sánchez (para min o mellor dos asturianos) disparaba moi preto da trabe ante Mackay tras unha indecisión de toda a defensa ferrolá. O cordobés Cruz axudaba a Nano e Maceira estaba en todas. Pero nesa xogada do minuto 43 puido chegar o gol de non estar coa puntería afectada o dianteiro local. O Caudal intentábao. O Racing montaba os andamios para pintar a súa fachada. Pero a pintura non chegaba. E os andamios tiñan demasiados meneos.

A mellor ocasión de gol do partido tívoa o mierense Javi Sánchez ao fío do descanso. O seu tiro marchou lambendo a trabe. (captura: www.crtvg.es)

Pese á iniciativa do Caudal, as súas accións, reiteradas, previsíbeis, case sempre chocaban co entramado defensivo verde, onde me gustou moito Cruz (non me convencera moito na pretemporada). Os verdes xogaban coa casilla da creación desactivada, co centro do campo desconectado. Non había fútbol de equipo, xogadas no sentido literal da palabra. O Racing perdía o balón en segundos, non pasaba da liña medular e non poucas veces tiña que correr detrás do balón. Sen recibir un baño dos de Mieres, non mandaban, nin deixaban sensacións. Na "meseta central" verde andaban David Bandera, Sergio Martín e Catalá, con Adrián e Brais por fóra. Notouse a baixa por sanción de Pablo Rey (tamén estivo ausente polo mesmo motivo o central Víctor Vázquez) pero basicamente estaban todos os xogadores dispoñíbeis do plantel. A defensa tiña certa saída pero a elaboración estaba aínda de vacacións. A pelota circulaba moi pouco nun Racing lento que caia axiña en perdas ou en varullos de patio de colexio que disgregaban un partido en si demasiado cativo. O xogo en El Batán era monótono, fragmentario, atropelado e sen calidade. Recorríase no lado ferrolán a un suposto fútbol directo a base de patadas a seguir e pelotazos sen convicción, orientación nin proveito. Fútbol sen faíscas, sen picardía, sen innovación. É agosto e debutaron sete futbolistas dunha tacada. Pode valer como explicación.

Un bo pase en profundidade de Sergio Martín a Adrián no 1º tempo, do pouco con intención que se ollou ao Racing en Mieres. A xogada quedou invalidada por fóra de xogo. (captura: www.crtvg.es)

No segundo acto non variou a decoración. O Racing apareceu un chisco máis no primeiro cuarto de hora a raíz dos trocos. Juan, que xogou no lateral dereito, quedara no vestiario no descanso porque xa tiña un cartón amarelo antes de cumprirse a media hora. O cedeirés estivera moi acelerado, cunha contundencia con mal prognóstico. Entrou entón Álex Felip para agregar efectivos defensivos. O ex xogador do Elche probou a Segunda B meténdose en leas innecesarias. E logo apareceron o burelense Julio e o balear Dani Benítez, pero o perfil ferrolán non se modificou demasiado. Ao ex futbolista do Granada vímolo con ganas na súa reentré no fútbol activo e enviou algún balón con intención dende longa distancia. A súa calidade é obvia, pero onte non tocaba. O ex céltico, pola súa banda, fixo un lonxano bosquexo do que, cando este equipo estea coa conxunción e o ritmo necesarios, aportará ao fútbol creativo. Igual que Sergio Martín, dos mellores deste Racing de agosto impreciso, nebuloso e sen identidade algunha no que queda bastante por traballar para encaixar a tanto xogador novo, fabricar "asociacións" e debuxar un fútbol propio e efectivo co que aspirar a manter a categoría. A que se ganou no último trienio disputando a fase polo ascenso.

mércores 17 agosto 2016

ADEUS A JORGE LARRAZ, O "PIBE DE ORO"

Larraz morreu a semana pasada en Canarias.
O pasado 9 de agosto falecía aos 79 anos de idade na cidade d`As Palmas de Gran Canaria un dos futbolistas estranxeiros con máis talento que pasaron polo Racing de Ferrol nos seus case (cúmpreos a primeiros de outubro) 97 anos de existencia. Falamos do arxentino Jorge Roberto Larraz Camardelli. O Pibe de Oro.
Larraz foi un interior moi rápido, habilidoso no regate e oportunista e definidor na área. Experiencia, "faísca" e talento ían da man neste pibe nacido en Avellaneda o 12 de abril de 1937 no seo dunha familia de futbolistas que no momento de fichar polo entón Club Ferrol, verán do ano 1964, coleccionaba xa anécdotas vitais e deportivas como para escribir varios libros e tamén frutíferas militancias en diversos equipos da Primeira División española: a U.D. Las Palmas, o Granada C.F., o C.D. Tenerife e máis o R.C.D. La Coruña. 
Antes da aventura de España, no seu país natal xogou no modesto Deportivo Armenio e probou no Independiente de Avellaneda pero non o pensou dúas veces para intentalo fóra, seguindo o exemplo de Di Stéfano, que abrira unha "fronte" nova no fútbol de Arxentina cando decidira marchar ao C.D. Los Millonarios de Bogotá. Larraz foise ao Ecuador e alí actuou no Universidad Católica de Quito e no histórico Sport Emelec de Guaiaquil. Naquel país cobraba bastantes cartos e salientaba tanto que a federación non se cortou un pelo á hora de falsificarlle a documentación para que puidese ser convocado coa selección nacional. Para completar a algueirada mesmo inventáronlle un suposto parente ecuatoriano para que todo quedase en regra e constase como ecuatoriano de toda a vida... Surrealista e fantástico a partes iguais. Grazas a iso chegou Larraz a ser internacional coa "Tri" (a selección do Ecuador), pois participou entre marzo e abril de 1957 nun Campionato Sudamericano preñado de estrelas do fútbol do Cono Sur da época. Nese torneo marcou catro goles, dous ao Uruguai e un a Chile e a Colombia. Brasil e Arxentina (que foi a campioa) eran as indiscutíbeis favoritas e, literalmente, arrasaron. No combinado canarinho estaban Gilmar, Djalma Santos, Zizinho, Evaristo, Didí, Garrincha, un raparigo chamado Pelé e poderiamos seguir... E no cadro arxentino salientaban Sivori, Maschio (o dianteiro do Racing de Avellaneda foi o máximo realizador da competición, con nove dianas), Angelillo ou Corbatta.
Larraz nunca regresou a Arxentina por temor a acabar na cadea. Ao marchar do país con 20 anos incumpriu a obriga de facer o servizo militar e foi declarado en rebeldía.
Tras a experiencia internacional coa "Tri" o Valencia C.F. quixo fichalo por recomendación do seu compatriota Basilio Padrón, que militaba no cadro che dende dous anos atrás. Mais, cando Larraz, 20 anos por aquel entón, desembarcou en Lisboa para logo trasladarse a Mestalla e firmar contrato cos valencianistas; atopouse cuns directivos da U.D. Las Palmas que se adiantaron ás pretensións levantinas e lograron a súa fichaxe. Incorporación que coincidiu, ademais, co regreso á entidade amarela de Luis Molowny tras moitos anos no Real Madrid. Pola súa banda, visto o visto, o Valencia consolouse da fichaxe frustrada de Larraz incorporando a dous cualificados dianteiros brasileiros, Walter Marciano e Machado.

Larraz en Las Palmas.
No cadro canarión, que estaba na máxima categoría (había poucos anos que se lles permitira aos equipos das Illas Afortunadas xogar nas dúas primeiras divisións ligueiras), Larraz foi un dos futbolistas claves para a permanencia. Así a todo non debutou até o 12 de xaneiro de 1958, na 17ª xornada, ante o R.C.D. Español barcelonés. A partir de aí foi un fixo no cinco atacante xunto ao mencionado Molowny, Silva, Vázquez e Felo. Nesa liga disputou 14 encontros e marcou 5 goles.
Na campaña seguinte os seus números foron semellantes, 16 partidos ligueiros e 4 dianas. Marcou o único gol do seu equipo no Santiago Bernabeu o 4 de xaneiro de 1959, que salvaba a honra do exhorbitado 10 a 1 recibido.
Na última temporada n`As Palmas xogou máis partidos que nunca na competición de liga, 28, e marcou 5 goles. Pero o conxunto canario non puido evitar o descenso á 2ª División. O esforzo económico pagouse e Larraz foi traspasado ao Granada, asegurando así a súa continuidade na máxima categoría.
No cadro de Los Cármenes xogou dúas campañas. Unha en Primeira, a 1960/61, e outra en Segunda, a seguinte. Alí, baixo as ordes do arxentino Fernando Argila Pazzaglia (destituído mediada a temporada para ser suplido polo madrileño Francisco Trinchant), Larraz compartiu labouras de ataque con futbolistas como o linense Juan Vázquez Toledo, o ex colchonero Rafa ou o ovetense Lalo. Tamén coincidiu no conxunto branco-vermello con Delfín Álvarez, futuro adestrador do Racing de Ferrol, e cun ex porteiro verde, o santanderino José Lois, que militara no noso club a mediados da década anterior. Larraz alternou o extremo esquerdo coa posición de interior e mesmo a de dianteiro centro. Pero xogou máis con Argila que con Trinchant.
Cromo de Larraz no Granada.
Co Granada na "división de prata", o Pibe de Oro tan só foi utilizado nunha ocasión e regresou á máxima categoría actuando cedido no C.D. Tenerife en 1961/62, onde disputou tan só 7 partidos cando o equipo chicharrero estaba dirixido polo catalán Enrique Rabassa. En Santa Cruz marcou tres veces, fiel á súa cita co gol. Regresou logo a Granada e non tardou en marchar ao Deportivo La Coruña, da man de Rabassa, para iniciar unha etapa nova en terra galega. No equipo herculino xogou dúas temporadas, unha en Primeira, a 1962/63, e outra en Segunda, a seguinte. Semellante menú ao ollado en Granada. No ataque coruñés coincidiu con dous artilleiros, o compostelán Veloso e o peruano Montalvo. Xogou 12 partidos e fixo 2 tantos. Naquel Deportivo La Coruña, como en case todas as épocas daqueles tempos, había moitos futbolistas con pasado ou con futuro verde, como era o caso de Aurre, Bellón, Pegaso ou Sornichero.
 
El Correo Gallego, 03-09-1964.

Larraz xogou dúas temporadas do Racing, entón Club Ferrol. Chegaba a un club con crecente "urxencia histórica" por volver a Segunda, categoría perdida en 1960. Presidía a entidade o doutor Juan Antonio Carreño, e no club non querían escatimar esforzos nese empeño. Continuamente se probaban xogadores, locais ou foráneos, se fichaban elementos a cada paso, algúns con pasado verde, e non había parada. No podía habela. Gradualmente, o plantel ía mudando con maior calidade cada vez, con ese pouco máis que corrixise o que faltaba, que mellorase o que había. A idea era formar un equipo competitivo non xa para a liga regular (onde os nosos devastaban case sempre) senón para as durísimas fases de ascenso deses tempos. Había ansiedade pero sobre de todo unha fe rochosa no regreso á "división de prata".
En Ferrol disputou Larraz 31 partidos oficiais marcando 19 goles, con dous hat-tricks ante C.D. Lemos e Corujo F.C. en 1964/65. Nesa campaña, na que debutou o 13-09-1964 en Vilagarcía marcando o gol do triunfo ante o Arosa, actuou catorce veces na liga (con doce goles, os mesmos que Ledo, con quen compartiu a condición de "Pichichi" verde) e tres na Fase de Ascenso a Segunda, na que o equipo verde caeu ante o Rayo Vallecano tras deixar fóra ao desaparecido Salamanca. Na campaña seguinte Larraz apareceu con intermitencias, fundamentalmente ao comezo e ao final da mesma cando as mancaduras dalgúns compañeiros da vangarda permitían atopar un oco entre tanta calidade. Xogou na liga regular once partidos, marcando catro goles, e na exitosa fase final disputou tres dos catro encontros, marcando nos dous partidos fronte ao C.D. Praviano. Non estivo no Nou Camp cando se logrou o anhelado e altamente merecido ascenso ante o Sans. Pero foi parte do logro.

El Correo Gallego, 22-09-1964.

Co mirandés José María García de Andoin primeiro e co alacantino Satur Grech despois, o arxentino-ecuatoriano demostrou oficio, compromiso, xenialidade e eficacia. Só as inoportunas lesións sufridas lle impediron verter o 100% da súa calidade. El sempre declarou que en Ferrol xogou cunha perna soa. Faltoulle un chisco de continuidade por esa razón, pero tamén é certo que sempre cumpriu e se adaptou aos requirimentos dos técnicos que o dirixiron. Larraz deixou a pegada dun futbolista práctico e eficaz, relucente e impetuoso, cos xenes do fútbol arxentino máis afanoso sobre o céspede nun tempo "verde", aquel, de goles a esgalla e empresas elevadas para recuperar status. Bo polo extremo e formidábel por dentro, foi un fabricante perfecto de accións de ataque, un asistente ideal dos dianteiros centro, un "obreiro" de luxo do quinteto de vangarda do que formaba parte. Non era alto de estatura pero ía con todo por anticipación ás defensas rivais. Para algúns inconstante, para outros brillante, para todos fundamental, Larraz foi esencial. Nun período no que compartiu liña e labor executiva con homes como o redondelán Carlos Dula Muíños, Víctor Ledo, Ignacio Arroyo, José Ramón Lamelo, Francisco Guerrero Crispi, Roberto ou Goyenechea, entroutros, o porteño soubo alternar a paciencia cando non xogaba coa entrega cando o facía. Hai que lembrar o xesto de Larraz cando, en plena Fase de Ascenso da campaña 1964/65, decidiu facer unha "concentración" personal en Valdoviño para poñerse a punto de cara ao partido de volta da eliminatoria contra o Rayo Vallecano.

El Correo Gallego, 03-12-1964. Durante o tempo que estivo no club verde, Larraz recibiu ofertas de clubs como o Levante (que estaba en Primeira) ou Sabadell (que subira á máxima categoría ao remate da temporada 1964/65).
 
El Correo Gallego, 03-09-1964.

Larraz, co número 13 no seu chándal e co cántabro Noriega xunto a el, na foto oficial do plantel da temporada do regreso á Segunda División, última o arxentino coa Verde.


Un poderoso e inesquecíbel once verde da temporada 1965/66, a do retorno máis celebrado á Segunda División até o momento. Jorge Larraz aparece no extremo dereito, anicado, coa súa man dereita apoiada no ombreiro de Víctor Ledo.

Durante un tempo establecido en Ferrol e posteriormente en terra canaria, Larraz deixou nostalxia, tristeza co seu falecemento e bo recordo alí onde xogou, xa fose no Ecuador ou en España. Só queda dicir ¡qué bueno que viniste!, Larraz. 
Ata sempre, Pibe de Oro